Bir elektrik şebekesini yönetmek için bir Dağıtım Yönetim Sistemi (DMS) gereklidir. Bir dağıtım ağı sürekli değişime tabidir. Sürekli olarak genişletilir ve uyarlanır. Bu nedenle, dağıtım ağının bir merkezi yönetime sahip olmaması durumunda sistem kalıcı ve genel bir kesintiye uğrayabilir.  DMS Ağ yönetim sistemi, enerji tedarikinde herhangi bir kesintiyi önlemeli veya kesintiyi mümkün olduğunca az sayıda müşteriyle sınırlandırmalıdır.

 

Bir DMS'in neler yapabilmesi gerekir?

Dağıtım Yönetim Sistemi, kontrol ettiği tüm alanlara ait arayüz gerektirir. Uzaktan kontrol edilmeyenler de dahil olmak üzere bir ağdaki tüm kesici / şalterlerin doğru şekilde sisteme işlenmesi ve eşlenmesi gerekir. Zenon'da bu zorluğun üstesinden "manuel düzeltme" adı verilen fonksiyonla gelinebilir.
 
DMS'in sağladığı önemli bir avantaj, aynı anda ağın durumunu hesaplaması ve ek bilgi sağlamasıdır. Örneğin, bir manevra yapmadan önce, müdahalenin tüketicilerin elektriksiz kalmasına mı yol açacağı, yoksa diğer ağ bölümlerinin aşırı yüklenmesine mi yol açacağı hesaplanabilir olmalıdır.

 
DMS'nin ayrıca coğrafi bilgi, müşteri verileri ve diğer sistemler tarafından daha sonra kullanılmak üzere toplanan verilerin depolanması için diğer sistemlerle arayüzlere ihtiyacı vardır. Dolayısıyla DMS, çeşitli farklı bilgi türleri için bir kesişim veya geçit görevi görür.
 
Bir DMS kullanırken, her zaman ağın durumunun görünürlüğünü sağlaması önemlidir. Bunun için gerekli hesaplamalar bir yük akış modülü tarafından gerçekleştirilir. Bu hesaplamalar, ağı izlemek için gerekli olan işlevleri türetmek veya anahtarlama işlemleri sırasında ekipmanın olası aşırı yüklenmesini belirtmek için kullanılabilir.
 
Zenon'un dağıtım ağlarıyla ne alakası var? Ve bir HMI/SCADA sistemini tam teşekküllü bir DMS'ye dönüştürmek mümkün mü?

Bu soruların yanıtlarını ve daha fazlasını bulmak için aşağıdaki makaleyi indirin.

 

ZENON DMS MAKALE

 

zenon Energy Edition Distribution SCADA paketleri aşağıdaki standart ve opsiyonel özelliklere sahiptir.

 

ZENON ENERGY EDITION DSCADA PAKET İÇERİĞİ

Unlimited Tag Yedekli 2x Runtime lisans

Alarm Areas

Interlocking (Kilitleme)

Command Processing (Komut işleme)

VBA/C#/VB.NET Programlama Arayüzleri

Otomatik Bara Renklendirme (ZSxx-ALC trafo tanımı dahil)

Gelişmiş Historian veri tabanı (SQL Export özellikli) - ZSxx-ARCHEXP

Gelişmiş grafik trend raporlama arayüzü (ZSxx-ETM)

Reçete Yönetimi (ZAxx-RGM)

Reporting (Read Access); Raporlama modülü

zenon logic; soft plc özelliği (zenon tag sayısı ile aynı)

 

Topology (ZSxx-TOP-DMS)

Process Recorder (ZSxx-PR)

Command Sequencer (ZSxx-CS)

Load Flow Calculation (ZSxx-LFC-DMS)

State Estimator (ZS12-SE-DMS)

GIS Editor and Control (ZSxx-GIS)

Edge Historian SQL Server Interface (ZSxx-ZSQLSRV)

Load Management (ZSxx-LMS)

Reporting (write access) (ZSxx-REPORT)

 

Zenon EE-DMS Standart Lisansa Dahil olan Driver lar 

IEC 61850 Server/Client (ZSxx-DRV-IEC61850)

IEC 60870-101 / 104 (ZSxx-DRV-IEC870)

IEC 60870-103 (ZSxx-DRV-IEC870-103)

IEC 61400-25 (ZSxx-DRV-IEC61400-25-4-C)

IEC 62056-21 (ZAxx-DRV-IEC62056)

DNP3.0 (ZSxx-DRV-DNP3_TG)

Modbus Energy Driver (ZAxx-DRV-MODBUS_E)

 

"ZENON ENERGY EDITION DMS" İÇİN OPSİYONEL OLAN ÖZELLİKLER

DSCADA Development Enviroment (ZDMSxx-DEV)

Zenon DSCADA Client Lisansları (ZDMSxx-CLI-UNLMTD)

Web Client Lisansıları

Process Gateways (ZSxx-GW-XY)

Message Control (ZSxx-MC)

PLC ve bus driver (standart olanlara ek olarak) tam liste için fiyat listesine bakınız

Dongle - (DIV-DONG-USBCM)

 

ZENON, DAHA İYİ KONTROL VE GÜVENİLİRLİK İÇİN GÜÇ VARLIKLARINIZI DİJİTALLEŞTİRMENİZE YARDIMCI OLABİLİR.

 

 

Tutarlı ve güvenilir güce duyulan ihtiyaç birçok işletme için çok önemlidir. Çoğu zaman bu, aşırı zorlanmış ve modern güç ihtiyaçlarını karşılayabilecek verime sahip olmayan bir güç dağıtım ağına bağımlı olunmasına yol açabilir. Elektrik kesintileri meydana geldiğinde, işletmeler bu durumla ilgilenmek durumunda kalır ve bu da çoğu zaman maliyetlerin artmasına neden olur. Bu zorlukla yüzleşmek ve elektrik ağından yüksek güvenilirlik ve güç kalitesi sağlamak için kamu hizmetleri, dijital trafo merkezleri olarak adlandırılan trafo merkezi otomasyon teknolojisini modernleştirmeye ve düzene koymaya çalışmaktadır. Standartlaştırılmış dijital arayüzlerin ve verilerin kullanılması yoluyla zenon, enerji şirketlerinin elektrik şebekelerini verimli bir şekilde yönetmelerine yardımcı olur. Dijital trafo merkezinin nelerden oluştuğu ve zenon'un işletmeniz için bugün neler yapabileceği hakkında daha fazla bilgi edinin.

 

DİJİTAL DAĞITIM MERKEZİ NEDİR?

Geleneksel olarak evlere ve işyerlerine elektrik dağıtmak için trafo merkezleri kullanılmıştır. Trafo merkezlerinde yüksek gerilimlerin ve güç akışının korunması ve çeşitli koruma fonksiyonlarının yönetilmesi gerektiğinden, bu kesin çıkışları korumak için analog ve ikili durum verilerine büyük ölçüde güven vardır. Ne yazık ki, geleneksel trafo merkezlerinin çöküşü, hesaplama için büyük miktarda emek ve güç gerektirebilen bu verilerin işlenmesi ve kullanılmasında yatmaktadır. Dijital trafo merkezi mimarisi, trafo merkezi verilerini dijitalleştirerek bu verimsizlikleri en aza indirmeyi amaçlamaktadır. Bu, esnek yazılım tabanlı işlevlerin yanı sıra cihazlar arasında veri paylaşımını kolaylaştırmak gibi birçok avantaj sağlar. Genel olarak dijital trafo merkezleri, şebekedeki büyüyen dinamiklerin arka planında daha fazla güvenilirlik ve esneklik sağlar.

 

 

Ürüne Genel Bakış

Dağıtım şebekeleri; orta gerilim hatları, trafo merkezleri, şalt ekipmanı, dağıtılmış üretim ve giderek artan sayıda farklı üreticinin cihazından oluşur. Operatörün tüm bu şebekeyi tek bir ekranda izlemesi, güvenli anahtarlama yapması ve arızada hızlı karar vermesi gerekir.

zenon Energy Edition, enerji dağıtım yönetimi için üreticiden bağımsız bir şebeke kontrol sistemi olarak konumlandırılır. Orta gerilim elektrik şebekelerinin yanı sıra su, atık su ve gaz şebekeleri de aynı platformda izlenebilir ve optimize edilebilir. Çözüm, daha önce hazırladığımız zenon Supervisor tabanlı HMI/SCADA platformu üzerinde çalışır.

Copadata, çözümü dört bileşenle tanımlar: çok hizmetli şebeke kontrol sistemi, ileri topolojik fonksiyonlarla orta gerilim şebekesini yöneten DSCADA (Distribution SCADA), bölgesel ve ulusal kontrol merkezleri için Altyapı Varlık İzleyicisi (Infrastructure Asset Monitor) ve ana EMS devre dışı kaldığında dağıtım şebekesinin erişilebilir kalmasını sağlayan EMS-Fallback sistemi.

Öne Çıkan Özellikler

• Topolojik özellikli tek hat şeması: Şebekenin tamamını topolojik modelle gösterir ve her kumandayı önceden kontrol eder.
• Entegre GIS: Altyapı bileşenlerini gerçek coğrafi konumlarıyla gösterir.
• Yük akışı hesabı: Şebekenin belirli noktalarındaki akım, gerilim ve faz açılarını belirler.
• Durum kestirimi: Ölçümün olmadığı bölgelerin yük değerlerini tahmin eder.
• "N-1" / kontenjans hesabı: Bir varlık (kablo, hat, trafo) arızalansa bile şebekenin tıkanmayacağını doğrular.
• Arıza yeri tespiti: Mesafe koruma cihazı değerlerinden arıza noktasını bulur.
• Alarm yönetimi ve SoE: Alarm ve olayları yapılandırılmış biçimde sunar ve tüm işlemleri kaydeder.
• Kesintisiz proses sunucusu yedekliliği: Hot-standby yedeklilik tek tıkla etkinleştirilir.
• Proses simülasyonu ve tekrar oynatma: Olay sonrası görsel inceleme sağlar.
• Güvenli komut işleme ve lockout-tagout: Şebeke bütünlüğünü bozacak kumandaları engeller; sahada bakımdaki varlıkları kilitler.
• Otomatik anahtarlama sekansları: Standart anahtarlama prosedürlerini şablonlayıp talep üzerine çalıştırır.
• Mobil olay bildirimi: E-posta, SMS ve VoIP.
• Rol tabanlı erişim kontrolü ve güvenli uzaktan erişim: Kullanıcı ve istemci yetkilendirmesi; IEC 62351 uyumlu güvenli haberleşme.

Fonksiyonlar

1. Topolojik özellikli tek hat şeması

Tek hat şeması (SLD), güç akış yollarını gösteren bir blok diyagramdır ve Copadata onu SCADA'nın en çok ziyaret edilen ekranı olarak tanımlar. Elemanlar ekipmanın fiziksel boyutunu veya konumunu temsil etmez; genellikle şalt tesisinin düzenine uygun olarak soldan sağa ve yukarıdan aşağıya sıralanır.

zenon'da topoloji, mühendislik ortamında (Editor) yalnızca tek hat şeması çizilerek oluşturulur. Ayrıca SSD/SCD sihirbazı ile SSD dosyalarından otomatik tek hat şeması üretilebilir.

• Otomatik hat renklendirme (ALC): Hatların, rölelerin, kesicilerin, jeneratörlerin ve cihazların güncel durumu gösterilir; operatör neyin enerjili, neyin enerjisiz olduğunu bir bakışta görür. Enerjili, enerjisiz ve topraklı hatlar için her gerilim seviyesinde renk tanımlanır; arızalı veya tanımsız şalterler ayrı renklerle gösterilir. Renklendirme betik yazmadan topolojiden türetilir.
• Topoloji modelinin ikinci kullanımı: Aynı topoloji modeli interlock mantığını da besler.
• Worldview: Jeneratör, şalt ekipmanı ve hatları içeren büyük şemalar yakınlaştırma, nesneye atlama, bölüm gezinmesi ve ayrıntı azaltma ile gösterilir; dokunmatik, çoklu dokunmatik ve fare girişi desteklenir. Operatör yalnızca ihtiyaç duyduğu kadar ayrıntıyı görür.
• Vardiya tercihleri: Operatörün ayarları vardiya sonunda saklanır ve bir sonraki girişte geri yüklenir; 7/24 işletilen kontrol odaları için uygundur.

2. Entegre GIS (coğrafi bilgi sistemi)

Coğrafi bilgi, her varlığı gerçek dünyadaki konumuna ve niteliklerine (trafo merkezinin adı, tipi, işlevi, ekipmanı) bağlar. GIS'in SCADA ile birleşmesi, canlı proses verisini coğrafi olarak doğru haritalara yerleştirir; operatör ekipmanın nerede olduğunu ve durumunu görür, hatlar durumuna göre renklenir.

Ekran öğesi olarak GIS: GIS görünümü herhangi bir ekrana, boyutu, konumu ve görünürlüğü ayarlanabilir bir öğe olarak eklenir; tam ekran genel bakış ya da yan gezinme paneli olarak kullanılabilir. Çok monitörlü kurulumlar ve ekranlar arası etkileşim desteklenir.

• Katmanlı yapı: Altlık harita ve hat, alan ve işaretçilerden oluşan özel katmanlar; katmanlar gösterilip gizlenebilir. KML dosyalarından nesne içe aktarılabilir.
• Renklendirme: Nesne renkleri topolojik renklendirmeyi veya SCADA limit değerlerini izleyebilir.
• Bağlam menüsü: Her nesne için alarm listesi, ayrıntılı proses ekranı veya ekipman raporu açılabilir.
• Dinamik işaretçiler: Mobil varlıklar veya olaylar için işaretçi konumu ve görünümü dinamik güncellenir.
• Harita kaynakları: Google, Bing, OpenStreetMap ve Baidu'yu; normal, arazi ve uydu stilleri. Şebeke işletmecisinin kendi haritaları, COPA-DATA dönüştürücüsüyle OpenStreetMap biçimine çevrilebilir.
• Çevrimdışı çalışma: Çevrimiçi görüntülenen harita parçaları yerel olarak önbelleğe alınır; internet erişimi olmayan kontrol sistemlerinde de kullanılabilir.
• Açık yapılandırma: GIS yapılandırması açık XML biçimindedir; özel araçlarla görünümler otomatik üretilebilir veya genişletilebilir.

3. Yük akışı hesabı (Loadflow)

Yük akışı hesabı, birbirine bağlı sistemlerdeki güç akışının sayısal analizidir. Sınırda aşırı yüklenmelerde zincirleme olayları önlemeye yardımcı olur ve şebeke genelinde yük dağılımı ile olası aksamalar hakkında görünüm verir.

• Girdiler: Trafo merkezindeki tüm giriş ve çıkışlardan alınan ölçümler ile direnç gibi elektriksel parametreler.
• Çıktılar: Ölçülmeyen yollar dahil aktif ve reaktif güç dağılımı ve anahtarlama işlemlerinin olası etkileri. Entegre modül akım, gerilim ve ilgili faz açılarını belirler.
• Topolojiler: Yıldız, halka ve ağsı (meshed) topolojiler hesaplanabilir; reaktif güç de dikkate alınır.
• Anahtarlama ön hesabı: Operatör bir kumandayı yürütmeden önce olası aşırı yüklenmeleri görür.
• Dijital ikiz yaklaşımı: Ölçümün olmadığı yerlerde trafo merkezi güç akışının dijital ikizi gibi çalışır; ölçülmeyen "kör noktalar" ölçüm noktasına dönüşür.
• Dağıtık hesaplama: Yeni güç kaynakları ve alçak gerilim izlemeden gelen veri hacmi merkezi SCADA için fazla olduğunda, hesap yerelde yapılıp sonuçlar merkezi SCADA'ya aktarılabilir.
• Donanımdan bağımsızlık: Hesaplayıcı, trafo merkezindeki IED'lerden ölçüm alır ve mevcut enerji ekipmanıyla uyumludur.

4. Durum kestirimi (State Estimation)

Yük akışı hesabı daha çok küçük, trafo merkezi seviyesindeki şebekeler içindir. Ölçümün yetersiz kaldığı daha büyük şebekelerde durum kestirimi devreye girer.

• Eksik ölçüm tamamlama: Fiziksel ölçümün bulunmadığı bölgelerin yük değerleri belirlenir.
• Zayıf gözlenebilirlik: Şebeke gerçek ölçümlerle güçlü biçimde eksik temsil edilse bile elektriksel durum yaklaşık olarak çıkarılır.
• Kullanım: Operatöre tüm şebekenin yük durumu hakkında bütünlüklü bir görünüm verir ve yaklaşan tıkanıklıkta müdahaleye olanak tanır.

5. "N-1" / kontenjans hesabı

Yük akışı modeline dayanan kontenjans analizi, bir varlık (kablo, hat veya trafo) arızalansa bile şebekenin tıkanmayacağını doğrular.

• Sürekli denetim: Varlıkların güvenle çalışıp çalışmadığı sürekli kontrol edilir; trafo veya hat açmalarının önlenmesine yardımcı olur.
• Kullanım: Yüksek güç akışı dönemlerinde veya planlı/plansız şebeke yeniden yapılandırmalarında operatörün şebekeyi güvenle yönlendirmesini destekler.
• Anahtarlama ile birlikte: Anahtarlama ön hesabıyla birlikte, kumanda sonrası şebeke konfigürasyonunun izin verilen bir durumda kalacağı önceden gösterilir.

6. Arıza yeri tespiti (Fault Location)

Yüksek erişilebilirlik için kesintilerde hızlı tepki gerekir. zenon, ilgili mesafe koruma cihazlarından gelen değerlere dayanarak arıza yerinin hassas tespitini destekler.

• Alarm üretimi: Koruma cihazı sinyalleriyle kısa devre ve toprak hataları için alarm verir.
• Yön ve empedans: Yön göstergeleri ve empedans ölçümleriyle arıza konumlandırılır.
• Tek hat şemasında gösterim: Arıza yeri hat renklendirmesi ve işaretçilerle gösterilir; etkilenen şebeke bölümü vurgulanır. Operatör arızayı izole etmek ve olabildiğince çok tüketicinin enerjisini geri vermek için anahtarlamalara hazırlanır.
• GIS'te gösterim: Kesintinin tam coğrafi konumu bakım ekibini yönlendirmek için kullanılır. Birden fazla arıza ortak bir nedene işaret eden örüntüleri, zaman içinde analiz edilen arıza konumları ise sorunların neden tekrarladığını gösterebilir.
• Üretici faydaları: Daha hızlı arıza izolasyonu, saha personelinin daha verimli kullanımı ve iyileşen besleme kalitesi.

7. Alarm yönetimi

zenon alarm yönetimini olay belgelemesiyle birleştirir; operatörün arıza ve nedenlerini hızla bulmasını sağlar. İşlevler hazır gelir ve programlama gerektirmez; üretici, FDA 21 CFR Part 11 uyumluluğunu belirtir.

• Alarm Mesaj Listesi (AML): Güncel ve geçmiş alarmlar ayrıntılarıyla görülür; aktif, onaylanmış ve pasif durumlar ile alan bazlı gruplama gösterilir.
• Tetikleme: Değişkenler için limit değerleri bit durumu, analog aralık veya metin koşuluna göre tanımlanır; aşım alarm, CEL kaydı veya ikisini birden üretebilir ve otomatik işlevlere bağlanabilir. Dalgalanan değerlerde histerezis bandı veya eşik ile bastırma yapılabilir.
• Düzenleme ve önceliklendirme: Alarmlar grup, sınıf ve alanlara ayrılır; her grup veya sınıf ad, renk ve işlev atanarak önceliklendirilir.
• Onaylama: Bir veya iki onay istenebilir; onaylar izlenebilir biçimde kaydedilir. Alarm nedeni ve yorum girilebilir, zorunlu tutulabilir.
• Alarm erteleme (shelving): ISA 18.2-2016 ve IEC 62682 desteklenir; düşük öncelikli alarmlar neden ve geri dönüş zamanı girilerek ertelenir.
• Filtreleme: Çevrimiçi, geçmiş, ertelenmiş, bekleyen ve onaylanmamış alarmlar gibi hazır filtreler; ayrıca sıra süresi, grup, sınıf, alan, değişken adı, zaman ve ekipman modeline göre filtreler. Kullanıcı kendi filtrelerini kaydedebilir.
• Bakım için devre dışı bırakma: Alarm ve CEL girdileri grup, sınıf veya tek mesaj bazında devre dışı bırakılabilir.
• Yedeklilik: AML ve CEL tam yedeklilik destekler.

8. Olay sıralaması (Sequence of Events, SoE)

Kronolojik Olay Listesi (CEL), proses açısından önemli olayları ve zenon sistem mesajlarını zaman sırasıyla listeler.

• Zaman damgası: PLC'den gerçek zamanlı, dahili ve harici damgalarla milisaniye çözünürlükte alınır.
• Kayıt bütünlüğü: Başka türlü yapılandırılmadıkça tüm alarmlar istisnasız kaydedilir; sistem ve tanımlı mesajlar, kurcalamaya karşı ikili biçimde saklanır. Alarm ve CEL girdi sayısında sabit sınır yoktur; güncel alarmlar yapılandırılabilir halka tamponda tutulur.
• Tam izlenebilirlik: Operatör işlemleri varsayılan olarak sistem genelinde SoE protokolüne yazılır; operatör yorum ekleyebilir.
• Filtreleme ve dışa aktarma: Çeşitli filtre ölçütleri ve birçok dosya biçimine dışa aktarma.
• Denetim izi (audit trail): Kullanıcı eylemleri denetim izi olarak aynı yapıda kaydedilir.

9. Kesintisiz proses sunucusu yedekliliği

Yüksek erişilebilirlik iki katmanda düşünülür: sunucu yedekliliği (yedek SCADA sunucusu) ve ağ yedekliliği (anahtar, kablo veya arayüz arızasında hayatta kalma).

• Hot-standby: Birincil ve yedek sunucu eşzamanlı çalışır ve her ikisi de cihazlara yedekli bağlantı tutar. Birincil arızalanırsa yedek veri kaybı olmadan devralır; birkaç fare tıklamasıyla yapılandırılır.
• Üç sunucu modu: Dominant (tanımlı birincil/yedek), Non-dominant (her iki makine her iki rolü üstlenebilir) ve Rated (bağlantı durumu ve hesaplanan verilere göre otomatik geçiş).
• Önleyici geçiş (Rated Redundancy): Sistem sağlığı izlenir; kritik duruma gelmeden kontrollü geçiş yapılabilir. Zayıf haberleşme hatları tespit edilip daha iyisine geçilir.
• PRP ile ağ yedekliliği: Her veri çerçevesi iki bağımsız ağdan eşzamanlı gönderilir, alıcı önce gelen kopyayı alır; arızada geçiş süresi ve veri kaybı olmaz. zenon, IEC 61850 MMS Client, MMS Server ve GOOSE üzerinde PRP'yi destekler. RSTP'nin yüzlerce milisaniyelik yeniden yapılandırma süresinde GOOSE koruma mesajı kaybolabileceği için kritik işlevlerde PRP veya HSR önerilir.
• Haberleşme izleme ve alternatif veri kaynağı: Sürücüler bağlantı sağlığını ve veri kalitesini raporlar; birincil kaynak güvenilmez hale gelirse yapılandırılabilir algoritmayla otomatik olarak alternatif kaynağa geçilir. SNMP sürücüsü ağ sağlığını izler.
• Çalışırken güncelleme: Sistem çalışırken proje güncellemesi yapılabilir.

10. Proses simülasyonu

zenon tüm değişkenleri ekranda gösterip değerlerini, cihazlar henüz bağlanmadan bile simüle edebilir.

• Hat renklendirmeli simülasyon: Simülasyon sonuçları hat renklendirmesiyle gösterilebilir.
• Eğitim simülatörü: IEC 61131-3 mantığıyla operatör eğitimi için simülatör kurulabilir.
• Çevrimdışı doğrulama: Anahtarlama sekansları korumalı ortamda ve simülasyon olarak test edilebilir.
• Canlı sürece etkisiz: Process Recorder tekrar oynatması simülasyon modunda yapılır ve canlı üretim sürecini etkilemez.

11. Proses tekrar oynatma (Process Replay)

Process Recorder, hata ve arızaların olay sonrası izlenebilir analizini sağlar; Extended Trend, Alarm Mesaj Listesi ve Kronolojik Olay Listesi'ni tamamlar.

• Kayıt: Yapılandırılan değişkenler, değer değişiminde arşivlenir.
• Oynatma: Kayıtlı veri proses ekranında özgün zamanlama ve sırayla yeniden oynatılır; geçmiş şebeke durumu ve anahtarlama cihazlarının önceki durumu şebeke görünümünde görülür. Alarm vermeyen sorunlar da ortaya çıkarılabilir.
• Gezinme: Alarm veya olay listesinde seçilen zamandan başlatma; sabit aralıklarla, sonraki/önceki olaya veya kaydırıcıyla atlama; video gibi tam oynatma. İncelemeci, oynatma sırasında HMI ekranları arasında serbestçe geçer.
• Kullanım: Olay sonrası inceleme, eğitim ve yeni personelin işe alıştırılması.
• Ölçek: Çok büyük zenon projelerini ve ağ ile yedeklilik seçeneklerini destekler.
• Mühendislik: Dört adım: kaydediciyi etkinleştir, değişkenleri seç, simülasyon modu işlevlerini oluştur, kayıt cihazını kontrol edecek ekranı hazırla.

12. Güvenli komut işleme ve lockout-tagout

Orta gerilim şebekesi gibi kritik bir yapıda yanlış kumanda ciddi sonuç doğurur. zenon, kumandaları topolojik modelle önceden kontrol eder.

• Select-before-operate: DNP3, IEC 61850 ve IEC 60870 için; iki aşamalı ve iki elli komutlar desteklenir.
• Interlock: Her komut için tanımlanır; şalter durumuna veya topolojiye dayanabilir ve tesis personeli veya ekipman için tehlikeli durumlar doğuracak işlemleri önler.
• Önceden kontrol: Operatörün niyetlendiği kumandanın olumsuz sonuçları yürütmeden önce denetlenir; şebeke bütünlüğünü bozacak veya varlığa zarar verecek işlemler engellenir.
• Lockout-tagout: Şalter kilitleme, kesici açma algılama ve etiket (tag) yönetimi; sahada bakım için belirlenen varlıklar güvenli biçimde kilitlenir.
• Besleme durumu değerlendirmesi: Şebeke bölümlerinin besleme durumu bakım planlamasını ve tüketicilere kesintisiz enerjiyi destekler.
• Manuel düzeltme komutları: Protokolle alınamayan şebeke bileşeni durumları hizalanabilir.

13. Otomatik anahtarlama sekansları (Command Sequencer)

Command Sequencer, standart anahtarlama prosedürlerini şablon haline getirir ve talep üzerine çalıştırır. İşletme yükünü azaltır, denenmiş sekanslarla güvenliği artırır.

• Programlamasız mühendislik: Sekanslar grafik, sürükle-bırak editörde düzenlenir, test edilir ve devreye alınır; paralel ve koşullu adımlar tanımlanabilir.
• Korumalı geliştirme: Sekanslar korumalı ortamda oluşturulur ve simülasyonla test edilebilir.
• Otomatik yürütme: Canlı çalışmada sekanslar otomatik yürütülür; hatalı veya istenmeyen anahtarlamayı önlemeyi ve besleme güvenliğini artırmayı amaçlar.
• İzlenebilirlik: Tüm eylemler SoE protokolüne kaydedilir.

14. Mobil olay bildirimi (e-posta, SMS, VoIP)

Message Control; alarm ve sistem mesajlarını belirlenen kişilere iletmek için sunar; alıcılara web sunucusu veya akıllı telefon geçidi üzerinden uzaktan ulaşılabilir.

• Kanallar: SMS (SMS geçidi ile), e-posta (SMTP; alarmı sınıflandırmaya yarayan PDF eki ile) ve sesli/telefon bildirimi (önceden kaydedilmiş ses dosyası veya modemle metinden sese). Dağıtım yönetimi sayfası VoIP'yi anar; Message Control sayfasında ise VoIP ayrıca belirtilmez.
• Tetikleyiciler: Elle, limit aşımında otomatik, alarm tabanlı veya zaman kontrollü (zamanlayıcı, VBA/VSTA veya harici API).
• Onay: Alıcıdan olumlu veya olumsuz onay istenebilir; onay önceden tanımlı işlevleri tetikleyebilir.
• Eskalasyon ve dağıtım: Uygun yanıt gelmezse gruptaki bir sonraki alıcıya geçilir; döngüsel dağıtım veya gruba toplu bildirim yapılabilir.
• Alıcılar: Kişiler veya gruplar; zenon kullanıcı yönetimiyle entegredir.
• Bakım ve kayıt: Kuyruktaki bildirimleri gösteren ekran; bakım sırasında bildirim bastırma; her adım CEL'e kaydedilir. Yedekli sistemlerde ek yapılandırma gerekmeden çalışır.

15. Rol tabanlı erişim kontrolü (RBAC)

Rol tabanlı kullanıcı yönetimiyle; zenon Editor ve Runtime'da kullanıcıların erişim seviyeleri tanımlanır (Active Directory kullanıcıları için).

• Erişim seviyeleri: 128 farklı erişim seviyesi belirlenebilir.
• Yönetici kontrolü: Kullanıcıları yalnızca yönetici oluşturur, engelini kaldırır veya devre dışı bırakır.
• İşlem kilitleme: Eylemler kullanıcı haklarına bağlanabilir; değişiklik geçmişi kaydedilir.
• İstemci erişimi: Görselleştirme istemcileri RBAC ile korunarak proses bilgisine erişir veya sistemle etkileşime girer.
• Vardiya tercihleri: Operatör ayarları kullanıcı bazında saklanır.

16. Güvenli uzaktan erişim

zenon esnek mimarisiyle uzaktan kontrolü destekler.

• Web sunucusu: Kullanıcılar projeleri bir web tarayıcısında kullanır; değişiklikler gerçek zamanlı tüm kullanıcılara iletilir. Yalnızca izleme yapan, işletim fonksiyonu olmayan bir web sunucusu sürümü de vardır.
• Güvenlik özellikleri: Web sunucusu erişimi, HTTP tünelleme dahil güvenlik özellikleri kapsamındadır.
• Güvenli haberleşme: IEC 60870-5-104, DNP3 ve IEC 61850, IEC 62351 uyarınca güvenli kimlik doğrulama ve TLS tabanlı şifrelemeyi destekler; IEC 61850 istemci sürücüsü Edition 2.0 için TÜV SÜD sertifikalıdır (üretici beyanı).
• Güvenli geliştirme: IEC 62443-4-1 uyumlu güvenli geliştirme yaşam döngüsü.

zenon size ne sunar

• Yüksek performanslı ve ölçeklenebilir DSCADA: Çok sayıda varlık ve ayrıntılı şebeke çözünürlüğü için.
• Gelişmiş durum farkındalığı: Güçlü komut ve olay işleme ile sezgisel HMI.
• Kapsamlı protokol desteği: İlgili tüm haberleşme protokolleri.
• Üçüncü taraf entegrasyonu: Kapsamlı API ve haberleşme protokolleriyle.
• Mühendislik kolaylığı: Yapılandırılabilir fonksiyonlar, şablonlar ve otomatikleştirilebilir mühendislik.
• Güçlü siber güvenlik: IEC 62443-4-1 uyumlu güvenli geliştirme yaşam döngüsü (SDL).

Sağladığı faydalar

• Entegrasyon: Varlıkları yeni (green-field) ve mevcut (brown-field) ortamlarda verimli biçimde entegre edin.
• Bağlantı boşlukları: Desteklenen protokol yelpazesiyle bağlantı boşluklarını aşın.
• Mühendislik süresi: Hazır gelen güçlü fonksiyonlar ve şablonlarla mühendislik süresinden tasarruf edin.
• Merkezi platform: Tedarik altyapınızın tüm yönlerini yönetmek ve kontrol etmek için tek merkezi platform kurun.

Kayıt ve Raporlama

• Alarm ve SoE kayıtları: Filtrelenebilir, zaman damgalı alarm ve olay listeleri.
• Tarihsel arşiv ve trendler: Arıza sonrası inceleme ve şebeke analizi için.
• Raporlar: Arıza incelemesi ve şebeke durumu için raporlama.
• Altyapı Varlık İzleyicisi: Bölgesel ve ulusal kontrol merkezleri için ekipman durumunun ayrıntılı görselleştirilmesi ve raporlanması.
• Proses tekrar oynatma: Geçmiş olayların yeniden izlenmesi.

Haberleşme ve Sistem Entegrasyonu

• Enerji protokolleri: IEC 61850, DNP3, IEC 60870-5 (101/103/104), ICCP/TASE.2.
• Endüstriyel ve açık protokoller: Modbus, OPC UA, OPC DA.
• Şebeke izleme: IEEE C37.118 ve IEC 61850-90-5 (senkrofazör); 62056-21 (sayaç okuma).
• IT protokolleri: SNMPv3, Syslog ve PRP (Parallel Redundancy Protocol).
• Mimari: Çok sunuculu, çok istemcili yapı; sıcak yedek, sistem sağlığı izleme ve daha iyi haberleşme hattına otomatik geçiş; sanallaştırılmış ortamlarda çalışma.
• Güvenlik: IEC 62351 kapsamında güvenli kimlik doğrulama ve TLS tabanlı şifreleme; IEC 62443-4-1 güvenli geliştirme yaşam döngüsü.

Kullanım Alanları

• Belediyeler ve şebeke şirketleri: varlıkların en verimli kullanımı ve hizmetlerde 7/24 erişilebilirlik
• Orta gerilim elektrik dağıtım şebekelerinin izlenmesi ve kumandası (DSCADA)
• Bölgesel ve ulusal kontrol merkezleri
• Dağıtım şirketlerinin şebeke kontrol merkezleri
• Çok hizmetli şebeke yönetimi: elektrik, su, atık su ve gaz
• Ana EMS devre dışı kaldığında yedek (fallback) şebeke kontrolü
• Ekipman durumunun izlendiği varlık yönetimi ve raporlama
• Yeni (green-field) ve mevcut (brown-field) şebeke ortamlarının entegrasyonu
• Eğitim, test ve olay sonrası inceleme (simülasyon ve tekrar oynatma)

Teknik Özellikler

Protokoller, standartlar ve fonksiyonlar

Modüller	Olaylar, Kumanda, Simülasyon ve Tekrar Oynatma, Tek Hat Şeması, Historian, Raporlama (SQL), Kullanıcı Yönetimi, Sürücüler, Arıza Yeri, Process Recorder, Komut İşlemcisi, Yük Akışı, Alarmlar, Durum Kestirici, Topoloji, Trend, Command Sequencer
Çözüm bileşenleri	Çok hizmetli şebeke kontrol sistemi, DSCADA, Altyapı Varlık İzleyicisi, EMS-Fallback
Şebeke fonksiyonları	Tek hat şeması, topolojik özellikler, entegre GIS, yük akışı, durum kestirimi, N-1, anahtarlama ön hesabı, arıza yeri
Operasyon	Alarm yönetimi, SoE, güvenli komut işleme, lockout-tagout, otomatik anahtarlama sekansları
İnceleme	Proses simülasyonu, proses tekrar oynatma, tarihsel arşiv, trend, rapor
Haberleşme	IEC 61850, DNP3, IEC 60870-5-101/103/104, Modbus, ICCP/TASE.2, OPC UA/DA
Senkrofazör ve sayaç	IEEE C37.118, IEC 61850-90-5, 62056-21
IT ve ağ	SNMPv3, Syslog, PRP
Yedeklilik	Sıcak yedek proses sunucusu, sistem sağlığı izleme, otomatik hat geçişi
Bildirim	E-posta, SMS, VoIP
Bulut ve ek protokoller	Microsoft Azure IoT Cloud ile yerel entegrasyon; IEC 61400-25
Güvenlik	IEC 62351 (kimlik doğrulama, TLS); IEC 62443-4-1; rol tabanlı erişim; güvenli uzaktan erişim

 

Hangi bileşenler dijital trafo merkezini oluşturur?

Trafo merkezleri, farklı bölümler ve cihazlar arasında sinyalleri aktarmak için çok sayıda bakır kabloya güvenmektedir. Bariz verimsizliklerin yanı sıra, bu kablolar tesis içinde önemli miktarda alan ve kurulum için el emeği gerektirir. Binlerce metre bakır kablo gerektiren akım ve gerilim trafolarını ve devre kesicileri rölelere bağlamak için kullanılırlar. Dijital trafo merkezinin ana avantajlarından biri, tüm sistemin özel iletişim protokolleri aracılığıyla esnek bir şekilde etkileşime girmesine olanak tanıyan fiber optik kablolara dayalı dijital iletişim için bunların değiştirilmesidir.

 

IED'lerin hayati rolü: artırılmış verimlilik için merkezi izleme ve kontrolün gerçekleştirilmesi

Akıllı Elektronik Cihazlar (IED'ler), transformatörler ve devre kesiciler gibi bir trafo merkezinde bulunan ekipmanların çalışmasının kontrol edilmesine ve korunmasına yardımcı olur. IED'lerde mikroişlemcilerin kullanılması, verilerin analiz edilmesi ve varlık veya güç kalitesi sorunlarının sınırlandırılması gibi belirli elektrik şebekesi işlemlerinin otomatikleştirilmesine yardımcı olur. Genel olarak, dijital trafo merkezlerine yönelik IED'ler, trafo merkezlerinin otomasyonuna yönelik IEC 61850 standardıyla uyumludur; bu, onları diğer cihaz ve sistemlerle birlikte çalışabilir hale getiren birleşik bir veri modelini, iletişim protokollerini, işlevleri ve hizmetleri destekledikleri anlamına gelir. Tesis geliştiricileri için bu, birleşik bir araç ve işlevler seti aracılığıyla tesis tasarımının, konfigürasyonunun ve devreye almanın daha basit yönetimine yol açar.

 

Peki dijital bir trafo merkezini geleneksel bir trafo merkezine göre geliştiren şey nedir?

Gelecekteki trafo merkezlerinin, güç kalitesi ve güç akışı açısından daha dinamik gereksinimlerle başa çıkabilmesi gerekiyor. Ayrıca, kamu hizmetlerinin giderek artan sayıda varlığı ekonomik bir şekilde yönetebilmesi için, enerji varlıklarının birleşik ve kesin araçlarla geliştirilmesi, devreye alınması ve izlenmesine yönelik yeni uygulamaların benimsenmesi gerekmektedir. Dijital trafo merkezlerine yönelik IEC 61850 standardı bu gereklilikleri karşılar ve kamu hizmetlerinin yeni nesil enerji şebekesine hazırlanmasına yardımcı olur.

 

ÜCRETSİZ IEC61850 E-KİTAP I İNDİRİN.

 

Dijital trafo merkezinin uygulanması

Dijital Trafo Merkezini uygulamaya yönelik ilk adım, IEC 61850 mimarisinin doğru anlaşılmasından gelir. IEC 61850 tarafından öne sürülen otomasyon standardı, modern güç ihtiyaçlarına ayak uydurabilmek için trafo merkezlerinin dijitalleştirilmesi gerektiğinin farkına varılmasına yol açtı. Ancak dijital trafo merkezinde bulunan en önemli özellik süreç veriyoludur. Bu, IED'ler arasındaki bağlantıların esnek iletişim protokolleri temelinde gerçekleştirilmesine olanak tanır ve fiziksel kablolama ihtiyacını ortadan kaldırır. Genel olarak süreç veri yolu, trafo merkezi genelindeki bağlantıların daha verimli ve daha esnek olmasına olanak tanır.

 

Standardizasyon

IEC 61850, dijital trafo merkezleri arasında standardizasyon uygulamasına yol açmıştır. Bu, dünyadaki trafo merkezlerinin tutarsızlıklar geliştirmemesi ve enerji dağıtımının daha büyük ölçekte düzenlenebilmesi ve kontrol edilebilmesi için gereklidir. Zenon gibi trafo merkezi otomasyon yazılımı, operasyonlarında uluslararası protokolleri dikkate alarak trafo merkezi yöneticilerinin üzerinde anlaşılan uygulamalara uygun hareket etmesini kolaylaştırır.

 

İletişim ağları

Dijital trafo merkezinin temel özelliklerinden biri, ölçümler ve durumlar gibi proses bilgilerinin ilgili IEC 61850 iletişim protokolünün telegramlarına dönüştürülmesidir. Bu bilgiler daha sonra trafo merkezi genelindeki diğer cihazlara esnek bir şekilde iletilebilir ve bu da optimum esnekliğe yol açar . Bu, IEC 61850 uyumlu IED'lerin yanı sıra dijital trafo merkezi yazılımı kullanılarak da gerçekleştirilebilir. Bu verileri etkili bir şekilde izleyerek, bir trafo merkezinin tüm bölümlerinin düzgün çalıştığından emin olunabilir ve arızalar ve hatalar büyük ölçüde azaltılabilir.

 

En iyi uygulamalar

Dijital bir trafo merkezinin uygulanması ve işletilmesi için bir numaralı en iyi uygulama, IEC 61850 gibi çok sayıda uluslararası iletişim ağı standardına uymaktır. Bu standartlar, verimli veri paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik için temellerin atılmasına yardımcı olur. Ek olarak, Zenon gibi doğru veri yönetimi aracının kullanılması, uzaktan yönetim de dahil olmak üzere dijital trafo merkezlerinin yönetiminde verimliliğin sağlanmasına yardımcı olur. Bir trafo merkezinin hangi bölümlerinin manuel olarak kontrol edilmesi gerektiğini ve hangilerinin otomatikleştirilebileceğini belirleyerek dijital trafo merkezini en iyi şekilde çalıştırabilirsiniz.

 

IEC 61850'nin rolü

IEC 61850'den bahsedildi, ancak nelerden oluşur ve dijital trafo merkezi iletişiminin verimliliğine nasıl yardımcı olabilir? IEC 61850, trafo merkezlerinin tasarımını ve IED'lerin iletişimini uluslararası düzeyde standartlaştırmak için oluşturulmuştur. Dünya çapında giderek artan sayıda elektrik şebekesi, trafo merkezlerini dijitalleştirmeyi planladığından, IEC 61850'nin protokol standartları uyulması gereken yaygın bir uygulama haline geldi. Ayrıca fiber optik kabloların kullanımı ve IEC 62351'e uygun güvenlik fonksiyonları sayesinde güvenlik de sağlayabilir.

 

Tüm dijital trafo merkezi ihtiyaçlarınız için zenon'u seçin

Dijital trafo merkezi pazarını yönetmek veya bu pazara girmek bunaltıcı olabilir. Neyse ki zenon bu süreci basitleştirebiliyor. zenon esneklik için tasarlanmıştır, yani manuel bir yaklaşım benimsemeniz veya otomasyona odaklanmanız gerekip gerekmediğini yerinde ve uzaktan bakım için optimize edilmiştir. Daha fazla bilgi için bugün BİZİMLE iletişime geçin!

 

Sıkça Sorulan Sorular

zenon dağıtım yönetim sistemi olarak ne sunar?	Orta gerilim şebekesi için DSCADA, entegre GIS, yük akışı, durum kestirimi, N-1 analizi, arıza yeri tespiti, alarm yönetimi ve güvenli komut işleme.
Yalnızca elektrik şebekesi için mi kullanılır?	Hayır, elektriğin yanı sıra su, atık su ve gaz şebekelerinin de aynı platformda yönetilebildiğini belirtir (çok hizmetli şebeke kontrol sistemi).
DSCADA nedir?	Orta gerilim şebekelerini ileri topolojik fonksiyonlarla yöneten Distribution SCADA bileşenidir.
Ana EMS devre dışı kalırsa ne olur?	EMS-Fallback sistemi, ana EMS devre dışı kaldığında dağıtım şebekesinin erişilebilir kalmasını sağlar.
Anahtarlama komutları nasıl güvence altına alınır?	Komutlar yürütülmeden önce topolojik şebeke modeline göre kontrol edilir; ekipman lockout-tagout ile kilitlenebilir ve komut sekanslayıcı denenmiş sekansları çalıştırır.
Şebeke arızasında arıza yeri nasıl bulunur?	Mesafe koruma cihazı değerlerinden türetilir ve tek hat şemasında ile GIS görünümünde gösterilir. İnceleme için alarm, SoE, arşiv ve trendler ile olay tekrar oynatma kullanılır.
Hangi şebeke hesapları mevcuttur?	Yük akışı hesabı, durum kestirimi, anahtarlama ön hesabı ve N-1 kontenjans analizi.
Yedeklilik ve sürekliliği nasıl sağlar?	Kesintisiz proses sunucusu yedekliliği, sistem sağlığı izleme ve daha iyi haberleşme hattına otomatik geçiş; fonksiyonlar sanallaştırılmış ortamlarda çalışır.
Hangi protokolleri destekler?	IEC 61850, DNP3, IEC 60870-5-101/103/104, Modbus, ICCP/TASE.2, OPC UA/DA, IEEE C37.118, IEC 61850-90-5 ve 62056-21; ayrıca SNMPv3, Syslog ve PRP.
Siber güvenlik açısından ne sunar?	IEC 62351 kapsamında kimlik doğrulama ve TLS şifreleme, IEC 62443-4-1 güvenli geliştirme, rol tabanlı erişim ve güvenli uzaktan erişim.
Teklif ve teknik destek için kime başvurabilirim?	Teklif, kapsam, boyutlandırma ve devreye alma desteği için SGE Mühendislik ile iletişime geçebilirsiniz.

 

 

 

zenon Dağıtım Yönetim Sistemi (DMS) ve Şebeke Kontrol Sistemi için teklif alın Uygulamanıza uygun konfigürasyon, fiyat ve teslim süresi için uzman ekibimizle görüşün. Tel: +90 216 481 43 62   |   E-posta: info@sge.com.tr

 

 

BİZİMLE İLETİŞİM KURUN