zenon ALC - Otomatik Bara Renklendirme

Enerji otomasyonunda enerjili ve enerjisiz baraların otomatik renklenmesi veya boru hattı uygulamalarında boruların otomatik renklenmesi

ÖZET BİLGİ

Standart bir endüstriyel scada yazılımı ile enerji otomasyonu yapıldığında enerjili, enerjisiz, çift kaynak beslemeli veya topraklanmış baraların renklendirilmesi tam bir kâbustur. Ayrıca sonuçta elde edilecek bara renklendirmenin doğru çalışacağını garanti etmek bile imkânsızdır. Ancak zenon energy edition dâhili bara renklendirme fonksiyonu ile tek hat şeması üzerindeki kaynak (santral, generator, jeneratör*, trafo vb...), şalter/kesici, ayırıcı*, toprak ayırıcısı*, yük akışı gibi parametreleri analiz ederek baranın ne renk olması gerektiğine kendisi karar verir. Sizin tek yapmanız gereken bir sefere mahsus baranın enerjili ve enerjisiz renklerinin ne olacağını kendisine söylemenizdir. Zenon energy edition barada çift besleme var ise, tercih edilmesi durumunda barayı çift renk (damalı) olarak dâhi gösterebilir. Bunun için hangi koşulda çizgilerin (baraların) ne renk olacağını tek tek tanıtmaya gerek yoktur. Bu özelliği ile zenon scada mühendisine haftalar alacak bir işi dakikalar içinde sonuçlandırma esnekliği sağlar.

Zenon energy edition; tek hat şeması üzerindeki kesici/şalter ve ayırıcıları sadece açık ve kapalı durum bilgilerini basit bir şekilde ekranda gösterebileceği gibi çok farklı şekilde bilgilendirmeler de yapabilir.

Not : Benzer pozisyon bilgileri ayırıcılar içinde mümkündür ve ayırıcı bilgisi IEC standartlarına göre olarak gösterilir.

Yukarıdaki şekillerden bir örnek verecek olursak kesici açıkken kesiciye bağlı röle/analizör benzeri bir ölçü cihazından akım bilgisi okunması veya belli bir süreden daha uzun kesiciden on ve off bilgisinin gelmesi, kesicinin ekranda hatalı bağlantı olarak gösterilmesine sebep verir, zenon da bu işlemler otomatiktir ve ek bir mühendislik gerektirmez.

* Jeneratör ve ayırıcı tanımlamaları Topology paketi ile gelir ve opsiyondur.

Otomatik bara renklendirme sadece enerji hatları için değil, doğal gaz, su vb. boru hatları içinde kullanılabilir.

DETAY BİLGİ

Otomatik Bara Renklendirme Nedir?

zenon Energy Edition'daki Otomatik Bara Renklendirme (Automatic Line Coloring, ALC), tek hat şemasındaki bara, hat ve anahtarlama elemanlarını anlık anahtar (Şalter / Kesici / Ayırıcı / Vana vb.) konumlarına göre otomatik renklendirir. Yazılım basit bir tek hat şemasından şebeke topolojisini hesaplar ve elemanları mevcut durumlarına göre boyar. Bu ek programlama veya script gerektirmeyen, entegre ve standart bir topolojik renklendirme olarak tanımlanabilir.

Topoloji hesabında kaynaklar, anahtarlar ve bağlantılar kullanılır; renkler gerilimli, gerilimsiz, topraklı ve devre dışı gibi durumları gösterir.

Şekil 1 - Topolojik renklendirme ilkesi (renkler projede serbestçe tanımlanır)

Operatör ve Mühendis İçin Neden Önemli?

Statik renkli bir tek hat şemasında bara rengi, bara ve hatların fiilen bağlı olduğu kaynağa bakılmaksızın sabittir; operatör bir bölümün gerçekten gerilimli olup olmadığını anahtar konumlarını tek tek izleyerek çıkarmak zorunda kalır. Topolojik renklendirmede renk, şemanın o andaki bağlantı durumundan türetilir. Bu, trafo merkezi işletiminde şu konularda fark yaratır:

• Bir bölümün besleme durumunun tek bakışta anlaşılması
• Anahtarlama öncesinde, planlanan bağlantının güvenli olup olmadığının görülmesi
• Bakım sırasında topraklı bölümlerin açıkça ayırt edilmesi
• Büyük şebekelerde renklerin elle yönetilmesi yerine otomatik güncellenmesi

Çalışma Mantığı

Aşağıdaki açıklama topolojik renklendirmenin genel ilkesidir;

• Kaynaklar: Besleme noktaları (şebeke girişi, trafo, türbin, jeneratör vb.) gerilimli bölgenin başlangıcıdır.
• Bağlantı: Kapalı kesici / şalter ve ayırıcılar iki noktayı birleştirir, açık olanlar ayırır; her bölüm bir bağlı küme oluşturur.
• Durum ataması: Kaynağa bağlı küme gerilimli, hiçbir kaynağa bağlı olmayan küme gerilimsiz, topraklama elemanına bağlı küme topraklı sayılır.
• Yeniden hesap: Bir anahtar konumu değiştiğinde ilgili kümeler yeniden değerlendirilir ve renkler güncellenir.

Örnek Senaryo

Tablo genel ilkeyi örneklemek içindir; gerçek davranış proje yapılandırmasına bağlıdır.

Güvenli Anahtarlama ve Kilitleme

• Komut işleme ile birlikte: ALC komut işleme ile birleştirilir; operatör planladığı bağlantının güvenli olup olmadığını komut vermeden önce görebilir.
• Topolojik kilitleme: Topoloji kontrolü ve otomatik hat renklendirme, kilitleme mantığının girdisi olabilir. Komut işleme ayrıca kilitleme/etiketleme, iki adımlı ve iki elli komutları ile IEC 61850 ve DNP3 için select-before-operate destekler.
• Belirsiz durum: Tanımsız veya arızalı konumdaki elemanlar otomatik algılanır.
• Yetkilendirme: Uyarıları aşan komutları yalnızca yetkili kullanıcılar verebilir.
• Command Sequencer: Programlama gerektirmeden tanımlanan anahtarlama sekansları (Sıralamaları) simülasyonda test edilebilir.

zenon'da Mühendislik Yaklaşımı

• Durum renkleri bir kez tanımlanır: gerilimsiz, gerilimli (basit, çoklu, güvenli), topraklı, toprak hatası ve kısa devre gibi durumlar gösterilir.
• Sürükle-bırak: Grafik elemanlar şemaya eklenir, topolojik renklendirme otomatik uygulanır; elemanlar tek tek renklendirilmez.
• Smart Object şablonları: COPA-DATA mühendislik mağazasında tek hat şeması sembolleri içeren hazır şablonlar bulunur. Örneğin "GIS Single Busbar Bus Coupler", GIS tek bara kuplajı için IEC ve ANSI sembolleri, komut işleme ve tanılama arayüzleri, ölçüm değerleri ve izolasyon gazı basıncı izleme içerir; zenon 14, 15 ve 16 için yayımlanmıştır ve otomatik hat renklendirmeyi destekler.
• Worldview ve çok ekran: Büyük şalt sahası veya dağıtım şebekesi şemaları Worldview ile tek bir ekrana işlenir ve zoom, nesne atlama (menüden seçme) ile gösterilir; topolojik durum birbirine bağlanan iki veya daha fazla ekrana yayılabilir.
• Çoklu ekranda tutarlılık: Aynı sembol ve şablonlarla tüm sahalarda aynı izlenebilir.

DMS ile İlişkisi

Aynı topolojik şebeke modeli, zenon DMS fonksiyonlarında planlanan anahtarlamanın olumsuz sonuçlarının icradan önce kontrolü ve şebeke bölümlerinin besleme durumunun izlenmesi için kullanılır. Böylece trafo merkezi HMI'ındaki renklendirme, şebeke seviyesindeki bakım planlamasıyla aynı modele dayanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Otomatik Bara Dokumanı İçin Tıklayınız.

Otomatik Bara Renklendirme Manual